Janow - pałac
Annette Krug
![Kliknij, aby zobaczyć całš mapę](gfx/foto_zam/mapki/janow.jpg) |
|
![Widok z wieżą, ok. 1930 r.](gfx/foto_zam/janow1.jpg) |
Widok z wieżą, ok. 1930 r. |
![Fragment fasady](gfx/foto_zam/janow2.jpg) |
Fragment fasady |
![Widok od strony podjazdu](gfx/foto_zam/janow3.jpg) |
Widok od strony podjazdu |
Na początku XIX wieku Carl
August Bogislaw von Schwerin zbudował w Janow prosty, jednokondygnacyjny
dwór, przykryty czterospadowym dachem naczółkowym. Środek fasady został
zaakcentowany trzyosiowym ryzalitem z dachem dwuspadowym. Podczas wojen
napoleońskich dwór uległ zniszczeniu. Jednak już w latach 1870-77 Albert
Julius von Ziehten-Schwerin zlecił postawienie, na miejscu dawnego dworu,
nowej rezydencji o charakterze pałacowym. Jednocześnie otaczający posiadłość
dziesięciohektarowy park został przekształcony w park krajobrazowy w stylu
angielskim.
Duża, jedenastoosiowa, rozłożysta tynkowana budowla
została wzniesiona z zachowaniem typowych dla lat 70-tych XIX wieku form
neorenesansowych. Charakterystycznymi elementami wystroju zewnętrznego
były rustyka parteru, zwieńczenia okien łukami odcinkowymi, trójkątny
szczyt środkowego ryzalitu oraz portyk wejściowy na kolumnach. W obiekcie
zastosowano typowe dla 2. połowy XIX wieku asymetryczne ukształtowanie
bryły, uzyskane poprzez dostawienie bocznych przybudówek z otwartymi loggiami
oraz umiejscowionej z boku wieży.
Do roku 1945 rezydencja stanowiła własność rodu von
Schwerin. Po drugiej wojnie światowej służyła za kwaterę dla przesiedleńców.
Nowe użytkowanie obiektu wiązało się z przeprowadzaniem w nim zmian. W
roku 1966, ze względu na zły stan techniczny, zburzono szczególnie ważną
dla całości kompozycji wieżę oraz zlikwidowano trójkątny szczyt ryzalitu.
Pierwotnie otwarte loggie przybudówki zostały pomniejszone i przekształcone
w okna. Podział fasady przy pomocy rustyki i zwieńczonych łukiem okien
został zlikwidowany i zastąpiony chropowatym tynkiem oraz prosto profilowanymi
obramieniami okien. Park został rozparcelowany. W części północnej i północno-wschodniej
założono dwa gospodarstwa rolne. Z planów utworzenia kolejnych zrezygnowano.
Mimo to działania te spowodowały utratę dawnej świetności dworu.
Od 1945 do 1989 r. majątek był bazą techniczną rolniczej
spółdzielni produkcyjnej, a dwór zamieszkiwało kilka rodzin. Ponadto ulokowano
w nim urząd gminy i przedszkole. Okresowo służył również jako budynek
szkolny. Od roku 1989 dwór jest w posiadaniu gminy. Pierwszym działaniem
podjętym na rzecz przywrócenia całemu założeniu jego pierwotnego charakteru
było scalenie majątku.
W 1997 na parterze dworu urządzono izbę pamięci i
zabezpieczono całą budowlę.
|